Trump’ın temsilcileri Putin ve Zelenskiy ile görüştü: Barış için yeni temas
Rusya-Ukrayna savaşını sona erdirmeye yönelik diplomatik girişimlerde yeni bir hareketlilik yaşandı. ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile Trump’ın damadı Jared Kushner, önce Moskova’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ardından Kiev’de Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile bir araya geldi.
ABD heyetinin temasları, aylardır ilerleme sağlanamayan barış görüşmelerinin yeniden canlandırılması açısından dikkat çekiyor.
Moskova'da Putin ile üç saatlik görüşme
Witkoff ve Kushner, 5 Eylül'de Moskova'da Putin ile üç saatten fazla süren kapalı bir görüşme gerçekleştirdi. Kremlin görüşmeyi yapıcı ve kapsamlı olarak nitelendirirken, tarafların Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik çeşitli seçenekleri ele aldığı bildirildi.
Ancak görüşmenin ardından savaşın sona erdirilmesine ilişkin somut bir anlaşma açıklanmadı. Kremlin, özellikle çatışmanın temel nedenlerinin ele alınması gerektiğini vurgularken, Rusya'nın savaş hedeflerinden vazgeçmediği mesajını da verdi.
ABD tarafı ise görüşmelerde bundan sonraki sürece ilişkin somut planların ele alındığını ve önümüzdeki haftalarda yeni adımların açıklanabileceğini bildirdi.
Heyetin ikinci durağı Kiev oldu
Moskova temaslarının ardından ABD'li temsilciler Kiev'e geçti. Witkoff ve Kushner, 6 Eylül'de Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile bir araya geldi.
Bu ziyaret, Rusya'nın 2022'de başlattığı geniş çaplı işgalden bu yana iki ismin Ukrayna'ya gerçekleştirdiği ilk ziyaret olması nedeniyle ayrı bir önem taşıyor. Zelenskiy görüşme öncesinde savaşın sona erdirilmesini sağlayacak önerileri görüşmeye hazır olduklarını belirtirken, Ukrayna'nın kalıcı barış için güvenlik garantilerine ihtiyaç duyduğunu yineledi.
Görüşmenin ardından Witkoff, toplantıyı önemli ve kapsamlı olarak değerlendirerek ABD heyetinin görüşmelerden umutlu ayrıldığını söyledi. Kushner ise Trump'ın yalnızca mevcut savaşı sona erdirmek değil, uzun vadeli ve kalıcı bir barışın koşullarını oluşturmak istediğini belirtti.
Üç günlük sınırlı ateşkes
Diplomatik temasların güvenli şekilde yürütülmesi amacıyla Moskova ve Kiev'e yönelik hava saldırılarının geçici olarak durdurulması konusunda da adım atıldı.
Kremlin, Putin'in Kiev'e yönelik saldırıların üç gün süreyle durdurulması talimatını verdiğini açıkladı. Zelenskiy de aynı süre içerisinde Moskova'ya yönelik saldırılardan kaçınacaklarını duyurdu. Ancak bu karar cephe hattındaki çatışmaların tamamının durduğu anlamına gelmiyor.
Nitekim görüşmeler devam ederken Ukrayna'nın farklı bölgelerinde saldırı haberleri gelmeye devam etti.
Barışın önündeki en büyük engeller
ABD'nin yeni diplomatik girişimi tarafları yeniden masaya yaklaştırsa da çözümün önünde ciddi sorunlar bulunuyor.
Moskova, özellikle Ukrayna'nın doğusundaki topraklar ve savaşın temel nedenleri konusunda kendi taleplerinin karşılanmasını istiyor. Kiev ise toprak tavizlerine karşı çıkıyor ve olası bir barış anlaşmasının güçlü güvenlik garantileriyle desteklenmesini talep ediyor. Ukrayna'nın NATO konusundaki geleceği de müzakerelerin kritik başlıklarından biri olmaya devam ediyor.
Bu nedenle Washington'ın önündeki en büyük sınav, Rusya'nın talepleri ile Ukrayna'nın toprak bütünlüğü ve güvenlik beklentileri arasında kabul edilebilir bir formül oluşturmak olacak.
Trump yönetimi yeni bir plan üzerinde çalışıyor
Donald Trump, Witkoff ve Kushner'ı Moskova ve Kiev'e göndererek savaşın sona erdirilmesi konusunda yeni bir diplomatik hamle başlattı. Trump daha önce temsilcilerinin Rusya ve Ukrayna arasında bir anlaşma sağlayıp sağlayamayacağını değerlendirmek üzere görevlendirildiğini açıklamıştı.
Şimdilik görüşmelerden kapsamlı bir ateşkes ya da barış anlaşması çıkmış değil. Ancak ABD heyetinin hem Putin hem de Zelenskiy ile doğrudan görüşmesi, uzun süredir tıkanan diplomatik kanalların yeniden hareketlenmesi açısından önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Önümüzdeki haftalarda Washington'ın üzerinde çalıştığı planın ayrıntılarının ortaya çıkması beklenirken, savaşın sona erip ermeyeceğini belirleyecek en kritik başlıkların toprak paylaşımı, güvenlik garantileri ve tarafların kalıcı ateşkese yaklaşımı olması bekleniyor.
Kaynak: BBC
