İran'daki protestolarda 'iki bin kişi öldü'

Reuters haber ajansına bilgi veren bir İranlı yetkili, iki haftaya yakın süren protestolarda yaklaşık iki bin kişinin öldüğünü kaydetti.

Aynı yetkili bu sayıya güvenlik güçlerinin de dahil olduğunu söyledi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, 12 Ocak'ta güvenlik güçlerinin hükümet karşıtı protestoları tamamen kontrol altına aldığını duyurdu.

Protestolarda gerçek mermilerin kullanılması sonucu yüzlerce gösterici hayatını kaybetti.

13 Ocak'ta son durumla ilgili konuşan BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, protestoların bastırılma şekli karşısında 'dehşete düştüğünü' söyledi.

İran'da İnsan Hakları (IHR) adlı Norveç merkezli bir sivil toplum kuruluşu, "bazı tahminlere göre 6.000'den fazla" kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu.

Ülke tarihindeki en büyük protesto dalgalarından biri olarak kayda geçen gösteriler sırasında ülkeyle dış dünyayla iletişim, telefon ve internet dahil neredeyse tamamen kesildi.

BBC Farsça Servisi, beş gün süren karartmanın 13 Ocak itibariyle bir miktar azaldığını bildiriyor.

Al Jazeera kanalına konuşan Dışişleri Bakanı Arakçi, internet kesintisine, "emirlerin ülke dışından geldiğini anladıktan sonra" başlandığını savundu.

Arakçi, hedef alınan kişilerin "terörist" olduklarını da iddia etti.

Finlandiya Dışişleri Bakanı Elina Valtonen ise, İran hükümetinin "sessizce katliam" yapabilmek için iletişimi kestiğini savunan bir X paylaşımı yaptı.

İran hükümeti, barışçıl başlayan protestoların "İsrail ve ABD destekli teröristler" tarafından yönlendirildiğini savunuyor.

İran'da öldürülen yüzlerce gösterici arasında bir hakem ve üniversite öğrencisi de var.

26 yaşındaki futbol hakemi Amir Mohammad Koohkan'ın 4 Ocak'ta Neyriz'deki protestolar sırasında gerçek mermiyle vurularak öldürüldüğü aktarılıyor.

İnsan hakları gruplarına göre, beş gün sonra, 23 yaşındaki öğrenci Rubina Aminian, Tahran'daki bir protesto sırasında vurularak öldürüldü.

Aminian'ın amcası CNN'e verdiği demeçte, "Doğru olduğunu bildiği şeyler için mücadele etti" dedi.

BBC Farsça Servisi'ne bilgi veren yoğun gösteriler sırasında Tahran'dan bilgi veren bir kaynak, "Burada durum çok, çok kötü. Birçok arkadaşımız öldürüldü. Gerçek mermilerle ateş ediyorlardı. Burası savaş alanı gibi, sokaklar kan içinde. Cesetleri kamyonlarla taşıyorlar" dedi.

12 Ocak'ta Tahran yakınlarındaki bir morgdan gelen görüntülerde yaklaşık 180 ceset torbası sayıldı.

Norveç merkezli insan hakları kuruluşu IHR, en az 648 protestocunun öldürüldüğünü, bu kişilerden dokuzunun 18 yaşın altında olduğunu doğruladığını açıkladı.

İran'da 11 Ocak'ta, "ABD ve İsrail'e karşı ulusal mücadelede öldürülen şehitler" için üç günlük yas ilan edildi.

Tahran'da iki haftadır süren protestolar sırasında 10 binden fazla kişinin gözaltına alındığı kaydediliyor.

İran Başsavcısı Muhammed Muvahhidi, protesto eden herkesin "Allah'ın düşmanı" olarak değerlendirileceğini söylemişti.

İran'da bu suçun cezası idam.

Artan enflasyon nedeniyle 28 Aralık'ta başlayan protestolarda göstericiler, İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney yönetiminin son bulmasını talep ediyordu.

Kaynak: BBC