2023 'en sıcak yıl' olarak kayıtlara geçti

2023 yılı, insan faaliyetlerinden kaynaklı iklim değişikliğinin yol açtığı ve doğal El Niño hava olayının da etkisiyle, kayıtlara geçen en sıcak yıl olarak teyit edildi.

Avrupa Birliği'nin (AB) iklim izleme servisi Copernicus, 2023'ün, fosil yakıtların insanlar tarafından yaygın kullanılmaya başlanmasından önceki dönem ortalamasına kıyasla 1,48C daha sıcak olduğunu söylüyor.

BBC'nin analizine göre Temmuz ayından bu yana neredeyse her gün küresel hava sıcaklığı art arda rekorlar kırdı. Deniz yüzeyi sıcaklıkları da önceki değerleri aştı.

Bu küresel rekorlar, küresel ısınma için belirlenen kritik iklim hedeflerinin tutturulamaması riskini artırıyor.

Texas A&M Üniversitesi'nde atmosfer bilimi profesörü olan Andrew Dessler, "Beni etkileyen şey sadece (2023'ün) rekor kırması değil, aynı zamanda önceki rekorları ne farkla aştığı" diyor. Dessler, aşağıdaki grafikte görülebilecek bu rekorlardan bazılarının tüm dünyadaki ortalamalar olduğu düşünüldüğünde "gerçekten şaşırtıcı" olduğunu söylüyor.

2024 ve sonrası için uyarı

Dr. Hausfather, okyanus yüzeyindeki rekor ısının bir kısmının atmosfere sızması nedeniyle 2024 yılının 2023'ten daha sıcak olabileceğini, ancak mevcut El Niño'nun "tuhaf" davranışları nedeniyle bundan emin olmanın zor olduğunu söylüyor.

İngiltere Meteoroloji Ofisi'ne göre bu durum, 2024 yılının ilk kez tüm takvim yılı boyunca 1,5C'lik kritik ısınma eşiğini aşma olasılığını da gündeme getiriyor.

• El Nino başladı, 2024'te sıcaklık rekoru kırılabilir

2015 yılında yaklaşık 200 ülke Paris'te küresel ısınmanın en kötü etkilerinden korunmak için sıcaklık artışını 1,5 derece seviyesinde sınırlandırılmasını öngören Paris İklim Sözleşmesi'ni kabul etti.

Bu eşik 20 ya da 30 yıllık uzun vadeli ortalamaları ifade ediyor, dolayısıyla 2024 yılında bir yıllık bir ihlal Paris anlaşmasının ihlal edildiği anlamına gelmeyecek.

Ancak, her sıcak yılın dünyayı uzun vadede 1,5C'yi geçmeye daha da yaklaştırmasıyla, gidişatın endişe verici yönünü ortaya koyuyor.

El Niño gibi doğal faktörler münferit yıllarda sıcaklıkları artırıp azaltabilse de, bu uzun vadeli küresel ısınma eğilimi insan faaliyetlerinden kaynaklanıyor ve 2023 yılında yaşanan sıcaklıklar doğal nedenlerin çok ötesinde.

Aşağıdaki grafiğe bakılırsa, 1998 ve 2016 yılları, güçlü El Niño ısınmasından kaynaklı rekor kıran yıllardı. Ancak bunlar, en koyu kırmızıları içeren yeni 2023 rekorlarının yanına bile yaklaşamıyor. '2023 olağanüstü bir yıl oldu'

Copernicus İklim Değişikliği Servisi Direktör Yardımcısı Samantha Burgess, "2023, iklim rekorlarının domino taşları gibi devrildiği olağanüstü bir yıl oldu" diyor.

Bu son uyarı, ülkelerin ilk kez artan sıcaklıkların ana nedeni olan fosil yakıtlarla mücadele edilmesi gerektiği konusunda anlaşmaya vardıkları COP28 İklim Zirvesi'nden kısa bir süre sonra geldi.

Anlaşmanın dili istenenden daha zayıf kalsa da (ülkelerin harekete geçme zorunluluğu yok) yenilenebilir enerji ve elektrikli araçlar konusunda son zamanlarda kaydedilen bazı cesaret verici ilerlemelerin daha da geliştirilmesine katkıda bulunacağı umuluyor.

Araştırmacılar, 1,5C hedefi kaçırılsa bile, bu gelişmelerin iklim değişikliğinin sonuçlarını sınırlamak için hala önemli bir fark yaratabileceğini söylüyor.

Londra'daki Imperial College'da iklim bilimi alanında öğretim görevlisi Dr. Friederike Otto, "Bunun yerine 1,6C'ye ulaşsak bile, vazgeçmekten ve mevcut politikaların bizi getireceği yer olan 3C'ye yaklaşmaktan çok daha iyi olacaktır" diyor ve derecenin onda birinin bile önemli olduğunu vurguluyor.

Kaynak: BBC